Il mandat da prestaziun da la SAP dal Grischun
Responsabladad quadrupla per la scola dal futur.
La regenza dal chantun Grischun surdat mintga quatter onns in mandat da prestaziun cun ina contribuziun globala a la SAP dal Grischun. Quest mandat da prestaziun cuntegna ils mandats e las finamiras ch’èn d’ademplir concretamain durant quatter onns. Sa basond sin il mandat da prestaziun prescriva il cussegl da la scola auta la strategia che concretisescha las directivas chantunalas. Quella strategia è era stada l’onn 2024 il tema central dal rapport annual.
Il mandat da prestaziun da la SAP dal Grischun sa basa sin l’incumbensa chantunala da porscher studis da bachelor e da master en il champ da la furmaziun da persunas d’instrucziun per las scolas popularas e da maturitad, da promover la furmaziun supplementara sin tut ils stgalims da las scolas popularas e da las scolas da maturitad, da far perscrutaziun applitgada e svilup en il champ da la scola populara e da porscher servetschs a terzas persunas.
Il mandat da prestaziun 2025–2028 cuntegna midadas essenzialas:
- La SAP dal Grischun maina duas ulteriuras professuras ordinarias. La professura da talian e didactica dal talian e la professura da retorumantsch e didactica dal retorumantsch remplazzan per il 1. da schaner 2025 la professura speziala limitada per la plurilinguitad integrada (DPI).
- La SAP dal Grischun porscha en il futur il studi da master Pedagogia curativa da scola mintga onn ed independentamain dal dumber d’annunzias. La regenza ha transferì il project da pilot correspundent pli baud en il manaschi regular.
- La SAP dal Grischun porscha il studi da bachelor Scola primara (1.–6. classa) a temp parzial independentamain dal dumber d’annunzias. La regenza ha augmentà il preventiv global per garantir la varianta dal studi a temp parzial ch’è deficitara.
Il nov mandat da prestaziun furma cun quai in term impurtant en l’istorgia da passa 20 onns da la SAP dal Grischun. Suenter che la furmaziun da persunas d’instrucziun per la scolina e per la scola primara è stada ditg en il center, dispona la SAP dal Grischun entant d’in portfolio cumplessiv da studis e scolescha uschia persunas d’instrucziun per tut ils stgalims da scola: da la scolina fin a las scolas da maturitad. Vitiers vegnan ils studis Pedagogia curativa da scola e Svilup da la scola. Plirs da quests studis porscha la SAP dal Grischun en stretga cooperaziun cun autras scolas autas da la Svizra e da l’exteriur. La purschida cumpiglia studis en tudestg, talian e rumantsch.
A maun da las directivas dal chantun Grischun e dal cussegl da la scola auta, sco era cun resguardar il basegn concret, sviluppa la direcziun da la scola auta en il rom da plans strategics las caracteristicas da la SAP dal Grischun che correspundan al tip da scola auta e rinforza uschia ses profil.
Focus
Perscrutaziun a la SAP dal Grischun
La perscrutaziun & svilup a la SAP dal Grischun è cleramain profilada ed orientada consequentamain tenor ils basegns da la scola populara. Cun professuras en scienzas d’educaziun, en la didactica da la matematica, en talian e didactica dal talian sco era en retorumantsch e didactica dal retorumantsch cuvra la SAP dal Grischun champs centrals dal rom e da la didactica dal rom da la furmaziun da scolastas e scolasts. Mintga professura è dotada cun duas plazzas a temp cumplain – ina professura ed ina collavuraziun scientifica III (primassistenza) – e furma uschia ina structura solida per ina lavur persistenta da perscrutaziun e da svilup.
Il prorectorat perscrutaziun & svilup ha in’auta quota da meds finanzials da terzs e cuntanscha uschia l’indicatur da finanzas definì dal cussegl da la scola auta. Actualmain vegnan elavurads trais projects dal Fond naziunal svizzer (FNS) che vegnan cumplettads da numerus ulteriurs projects da perscrutaziun e da svilup. Durant l’onn da rapport hai dà en tut 15 projects da perscrutaziun (exclusiv svilup da meds d’instrucziun). L’orientaziun naziunala ed internaziunala sa mussa en la participaziun a projects, a publicaziuns, a conferenzas ed a dietas cun in’attracziun internaziunala sco er en la mobilitad da las collavuraturas e dals collavuraturs. Ins furnescha servetschs per incumbensa da clientas e clients chantunals ed extrachantunals.
Caracteristic per la SAP dal Grischun è il connex sistematic d’orientaziun a la scienza e la vischinanza a la pratica. La perscrutaziun e l’instrucziun, la teoria ed il connex cun la pratica van in en l’auter. En tut ils champs da prestaziun collavuran perscrutadras e perscrutaders e persunas spezialisadas dal champ professiunal – per exempel en projects da perscrutaziun, en la furmaziun pratica professiunala u tar il svilup da meds d’instrucziun. La finamira è da sviluppar vinavant la scola e l’instrucziun sin basa scientifica ed a medem temp adattà a la pratica.
En in ambient da scola auta adina pli cumpetitiv entaifer ed ordaifer il chantun ha questa clera profilaziun in’impurtanza centrala. Ella na rinforza betg mo la posiziun da la SAP dal Grischun, mabain meglierescha era la situaziun da partenza en proceduras futuras d’accreditaziun e da renconuschientscha. La perscrutaziun ed il svilup vegnan perquai extendids cun cleras finamiras.
Suenter ina fasa concepziunala intensiva preveda la SAP dal Grischun da dumandar il chantun Grischun l’entschatta da l’onn 2026 per ina professura speziala cun accent sin la furmaziun e diversitad. Quella duai cumplettar la professura existenta Scienzas d’educaziun cun accent sin la psicologia pedagogica ed adressar en spezial dumondas da l’emprender individualisà, da la pedagogia curativa da scola sco era da l’emprender cun medias digitalas. Uschia reagescha la SAP dal Grischun sin svilups socials e scolastics actuals e rinforza sia perscrutaziun en il servetsch d’ina scola populara multifara.
Focus
Studi da master Pedagogia curativa da scola
Pedagogas e pedagogs curativs da scola prestan ina contribuziun centrala per la qualitad e per l’egualitad da las schanzas da la scola populara. Els accumpognan uffants e giuvenils cun basegns spezials da furmaziun, sustegnan las persunas d’instrucziun en dumondas da l’eterogenitad e gidan considerablamain a realisar cun success models da scola integrativs. En vista a las pretensiuns creschentas da la scola e da l’instrucziun sco er en vista ad ina mancanza permanenta da spezialistas e da spezialists ha lur scolaziun ina gronda impurtanza per la politica da furmaziun.
En quest context documentescha in rapport dal 2024 la realisaziun e l’evaluaziun dal project da pilot Flexibilisiertes Studienangebot Schulische Heilpädagogik (SHP) al lieu da studi decentral a Cuira durant la perioda dal settember 2022 fin il fanadur 2024. La purschida da studi vegn realisada en cooperaziun tranter la Scola auta interchantunala per pedagogia curativa Turitg e la SAP dal Grischun e sa basa sin in conclus da la regenza dal chantun Grischun dals 5 da fanadur 2022. La finamira dal project da pilot è stada da far frunt a la mancanza da persunas spezialisadas en la pedagogia curativa da scola cun ina purschida da studi regiunala, flexibla e francada cun perspectiva per il futur.
Cun lantschar il project da pilot èn vegnidas realisadas novaziuns structuralas centralas: in cumenzament annual dal studi, l’aboliziun da la limitaziun da plazzas da studi sco er ina flexibilisaziun areguard il cuntegn, temp e lieu dal studi. Questas mesiras han chaschunà in cler augment dal dumber da studentas e students dal chantun Grischun. L’onn da studi 2024/25 han absolvì tut en tut 87 studentas e students dal Grischun il studi da master Pedagogia curativa da scola. Il medem mument pon ins constatar dapi l’introducziun da la purschida flexibilisada ina reducziun marcanta da las interrupziuns dal studi, quai che mussa ina meglra cumpatibilitad tranter il studi, la professiun e las obligaziuns privatas.
L’evaluaziun da la purschida da studi, che sa basa sin ina enquista online da studentas e students cun il cumenzament da studi 2022 e 2023, ha mussà ina fitg gronda cuntentientscha cun il studi a Cuira. Spezialmain stimada è vegnida la vischinanza regiunala, la flexibilitad dal model da studi, la vischinanza pratica dals cuntegns sco era la lavur en gruppas d’emprender pli pitschnas. Ils resultats han ultra da quai mussà ch’ina gronda part da las studentas e dals students n’avess betg cumenzà il studi senza ina purschida regiunala. Uschia ha il lieu da studi decentral in’impurtanza centrala per garantir pedagogas e pedagogs curativs da scola qualifitgads en il champ da la pratica.
Era la stretga collavuraziun da las duas scolas autas sa mussa sco profitaivla. Docentas e docents da la SAP dal Grischun surpiglian fin 50% da las prestaziuns d’instrucziun. Quai contribuescha ad in augment persistent da la cumpetenza en il champ da la pedagogia speziala e vegn puspè integrà en ils moduls dals studis da bachelor. Sfidas sa mussan en spezial en il champ da l’infrastructura, perquai ch’ils moduls èn occupads adina pli fitg.
Tut en tut è la bilantscha dal project da pilot fitg positiva. La purschida da studi rinforza il svilup regiunal da las persunas spezialisadas, meglierescha la segirezza da planisaziun per las scolas e contribuescha essenzialmain a la professiunalisaziun en il champ da la pedagogia speziala. Or da vista chantunala ha il studi da master in’impurtanza centrala per cuvrir il basegn da las persunas spezialisadas da la pedagogia curativa. En vista a quests fatgs è il transferiment dal project da pilot en il mandat da prestaziun regular da la SAP dal Grischun vegnì giuditgà sco consequent e necessari a partir dal semester d’atun 2025.
Focus
Studi a temp parzial
Cun cumenzar la stad 2022 il studi Scola primara (1. fin 6. classa) a temp parzial ha la Scola auta da pedagogia dal Grischun fatg in pass impurtant en direcziun d’ina furmaziun da persunas d’instrucziun flexibla e moderna. Il project da pilot ha survegnì grond sustegn dal studi e da la pratica. El è però stà ina sfida finanziala per la scola auta pervi dal dumber variabel da studentas e students. La regenza ha ussa realisà il basegn e confermà il studi a temp parzial.
Il studi a temp parzial è in exempel persvadent, co che la furmaziun sto esser concepida ozendi per satisfar als svilups da la societad. Models da studi flexibels avran novs access a la furmaziun da scolastas e scolasts – spezialmain per persunas ch’entran en la professiun, per persunas cun responsabladad famigliara u per studentas e students che lavuran parallelamain a lur studi. A medem temp gidan els a mitigiar la mancanza da persunas d’instrucziun, senza far reducziuns tar la qualitad da la furmaziun
Quai che caracterisescha spezialmain il studi a temp parzial è la cumposiziun da las studentas e dals students. Studentas e students a temp parzial portan cun sai experientschas multifaras da vita e da professiun, disponan savens d’in ferm giavisch per ina professiun e d’ina gronda motivaziun per la furmaziun da scolastas e scolasts. Questas persunalitads enritgeschan il barat en gruppas d’emprender maschadadas e la collavuraziun cun las docentas ed ils docents. Differentas perspectivas, experientschas e biografias promovan in discurs viv e rinforzan il connex pratic en il studi.
I na sa tracta explicitamain betg d’ina furmaziun a la svelta. Il studi a temp parzial è in studi integral cun las medemas pretensiuns dal cuntegn e da la qualitad sco il studi a temp cumplain. Il temp da preschientscha è concentrà sin trais dis per emna, il decurs dal studi vegn concepì sin quatter onns. Questa structura permetta da cumbinar meglier il studi cun la professiun e la famiglia senza reducir la pretensiun da professiunalitad e profunditad da la furmaziun.
Tendenzas socialas sco vias professiunalas che sa midan, l’emprender per vita duranta u il giavisch d’ina meglra work-life-balance mussan che la flexibilitad daventa adina pli impurtanta en la furmaziun da scola auta. En vista als novs studis a partir da l’onn 2029 sa porscha la schanza da concepir il basegn da flexibilisaziun da maniera anc pli sistematica e pli vasta – betg mo en il studi a temp parzial, mabain sco part integrala da l’entira furmaziun da persunas d’instrucziun.
Ulteriurs temas che pudessan interessar Vus
