Prorectorat
Furmaziun
In grond dumber d’annunzias, la lavur concepziunala vi dal project emprender29 sco era midadas en la direcziun dal prorectorat ed en posiziuns da clav han caracterisà l’onn.
La SAP dal Grischun ha gì il matg 2025 il segund grond dumber d’annunzias da sia istorgia. Tut en tut han 523 studentas e students da bachelor e da master immatriculads a la SAP dal Grischun cumenzà suenter las vacanzas da stad il nov onn da studi. 471 studentas e students èn immatriculads en ils studis da bachelor, 150 da quels han cumenzà da nov il studi. 122 da quels novs han cumenzà il studi Scola primara (1.–6.) e 28 il studi Scolina e scola primara (1.–2.). La repartiziun da las linguas resta stabila en cumparegliaziun cun ils ultims onns cun 105 studentas e students da lingua tudestga, 14 persunas da lingua rumantscha e 31 persunas da lingua taliana. En ils dus studis da master Stgalim secundar I ed en il studi da combi Stgalim secundar I e scolas da maturitad èn s’inscrits 52 studentas e students. 27 studentas e students han inizià lur studi suenter las vacanzas da stad. La purschida plurilingua en ils studis da bachelor, il studi a temp parzial da la scola primara sco er ils studis da master Stgalim secundar I e scolas da maturitad chattan grond interess.
Betg inclus en il dumber da 523 èn las absolventas ed ils absolvents dals dus studis da master Pedagogia curativa da scola (87 persunas) e Stgalim secundar I per persunas d’instrucziun dal stgalim primar (13 persunas). Quests studis vegnan purschids en cooperaziun cun autras scolas autas. Las studentas ed ils students èn immatriculads là.
Ils studis da master Stgalim secundar I e scolas da maturitad èn vegnids confermads l’onn 2025 en il rom d’ina procedura da renconuschientscha da vart da la CDEP. Els persvadan cun lur structura unica ed innovativa, cun l’elavuraziun da cumpetenzas d’agir situadas, cun l’accumpagnament d’instruir/d’emprender sco era cun l’orientaziun da la furmaziun pratica professiunala e cun la collavuraziun cun scolas da cooperaziun.
Il plan da studi 22 ch’è relevant per ils studis da bachelor è vegnì repassà ed optimà l’onn 2025. Sin fundament da las enconuschientschas da l’emprima realisaziun 22-25 èn vegnidas fatgas adattaziuns tant dal cuntegn sco era formalas areguard il svilup da las cumpetenzas, il management da qualitad e las reglas.
Cun il project emprender29 s’occupa la SAP dal Grischun ad uras cun l’elavuraziun dal plan da studi 29. Il project porscha la gronda schanza da caracterisar duraivlamain la furmaziun da persunas d’instrucziun a la SAP dal Grischun tenor l’aspect da l’emprender cun ina chapientscha visiunara. Cun il forum29 è vegnì inizià in format accumpagnant per sviluppar il plan da studis che s’occupa cun l’avegnir da l’instruir e da l’emprender (scola auta e populara) e che sa drizza a tut las collavuraturas ed a tut ils collavuraturs da la scola auta.
La furmaziun pratica professiunala dals studis da bachelor s’occupa en lur svilup tematic cun ils temas da la professiunalisaziun da las studentas e dals students sco persunas d’instrucziun futuras. Il focus vegn mess sin la lavur da portfolio, la reflexiun pluriperspectiva sco era sin il svilup da cumpetenzas en atgna responsabladad. La furmaziun pratica professiunala rinforza en connex cun il cuntegn e cun las structuras la collavuraziun cun las persunas d’instrucziun da la pratica e l’extensiun da las scolas da cooperaziun entaifer ed ordaifer il chantun.
Il 2025 hai dà midadas persunalas en il prorectorat:
- Dapi il 1. da favrer 2025 è Letizia A. Ineichen responsabla per il prorectorat furmaziun. Ella ha surpiglià sco successura da Reto Givel-Bernhard il prorectorat ed ensemen cun quel in team etablì e fitg versà.
- La furmaziun pratica professiunala vegn manada dapi il 1. d’avust 2025 en ina co-direcziun dad Alessandra Savino ed Alexandra Zaugg. Men Gustin, ch’è stà blers onns il manader, ha accumpagnà il temp da transiziun cun sia savida preziusa e sia rait da relaziuns. La fin da november ha el cumenzà sia pensiun meritada.
Il prorectorat furmaziun vegn caracterisà decisivamain da las docentas e dals docents, da las persunas incumbensadas per l’instrucziun e da las collavuraturas e dals collavuraturs che portan tuts communablamain la responsabladad per la qualitad da l’instrucziun e per la furmaziun e la furmaziun da la persunalitad da las persunas d’instrucziun futuras. Responsabladad speziala per l’organisaziun administrativa e tematica han en quest connex las direcziuns dal studi, las manadras ed ils manaders dals champs e las collavuraturas ed ils collavuraturs dal stab dal prorectorat incl. il secretariat.
Tut questas persunas involvidas prestan di per di ina lavur excellenta a favur d’ina furmaziun persvadenta da persunas d’instrucziun a la SAP dal Grischun – ellas procuran per sustegn, structura, cooperaziun equivalenta e svilup. Els meritan tuts in grond e sincer engraziament.
Champ
Scienzas d’educaziun
L’onn da rapport è stà caracterisà da pass da svilup impurtants en la furmaziun da persunas d’instrucziun. Cun l’emprima annada che ha terminà il studi da bachelor tenor il plan da studi 22 è vegnì cuntanschì in term decisiv. Er en ils dus studis novs «Master Stgalim secundar I: per persunas cun in bachelor spezialisà» e «Master Stgalim secundar I e scolas da maturitad: per persunas cun in master spezialisà» ha il champ scienzas d’educaziun per l’emprima giada pudì terminar cun success in ciclus cumplet e retschaiver resultats d’evaluaziun spezialmain positivs da las absolventas e dals absolvents.
Las docentas ed ils docents èn danovamain s’engaschads intensivamain en ils studis da bachelor e da master, en scolaziuns da CAS ed en la furmaziun supplementara e perscrutaziun. Ils projects da svilup lantschads il 2024 èn vegnids cuntinuads e concretisads durant in di supplementar da clausura. En il center stat il pass davent da l’instruir a l’emprender. Quel è er visibel en ils accents individuals da la furmaziun supplementara da las docentas e dals docents en ils champs accumpagnament d’emprender, coaching d’emprender ed IA.
Cun l’introducziun d’in nov concept da qualitad è in ulteriur svilup dals moduls vegnì garantì. Parallelamain èn vegnidas amplifitgadas las activitads da la didactica da scola auta. Il CAS Didactica da scola auta vegn ussa responsà cumplainamain da docentas e docents dal champ.
Per promover la collavuraziun entaifer il team han gì lieu in di da passlung communabel sco er ina fin d’emna per il svilup dal team sin in’acla a Sursaissa. Ultra da quai fan singulas docentas e singuls docents gia part da las preparativas per il project emprender29. Ils champs d’incumbensa augmentads e l’elecziun da Martin Gehrig sco manader da studi dal stgalim primar han chaschunà la recrutaziun da nov persunal.
Champ
Linguas
En il champ linguas da scola è sa mussà danovamain il cler svilup davent dal modul da basa fin al modul da finiziun en il davos onn da studi. Il curriculum a spirala sa cumprova: Ils cuntegns vegnan approfundads successivamain ed uschia pon las studentas ed ils students engrondir lur cumpetenza d’agir da la didactica dal rom. Il diever progressiv dals tools da l’IA pretenda che las cumprovas da prestaziun vegnan adattadas cuntinuadamain, surtut en il rom tudestg, nua ch’il grond dumber da studentas e students engrevgescha ils examens a bucca. Ils examens finals en scrit conferman l’orientaziun a finamiras dal curriculum, mussan dentant era potenzial da render visiblas las cumpetenzas professiunalas anc meglier. La collavuraziun tranter las linguas vegn appreziada ed è in enritgiment professiunal.
Er en il champ linguas estras èn ils novs moduls etablids bain. Ils moduls da la didactica dal rom en las quatter linguas d’arriv vegnan surlavurads il 2026, suenter l’emprima realisaziun durant l’onn da rapport. Igl è planisà d’integrar pli fitg las experientschas dal praticum e da nizzegiar las sinergias, per exempel cun planisar communablamain per tut las linguas d’arriv. Il dumber creschent da lavurs da bachelor en il champ da linguas estras mussa l’effect persistent dals cuntegns.
Las enquistas ed ils resultats dals examens mussan ina gronda cuntentientscha; las studentas ed ils students sa sentan preparads bain per l’entrada en la professiun. Differentas docentas e differents docents s’engaschan sper lur instrucziun en projects da svilup e perscrutaziun e gidan uschia a moda decisiva d’ademplir il mandat da prestaziun da la SAP dal Grischun.
Champ
Matematica/Natira, uman, societad (NUS)
La stad 2025 ha l’emprima annada terminà ses studi tenor il plan da studi 22. Tut ils moduls dals studis da bachelor èn uss vegnids concepids e realisads da nov. Sper la furmaziun da persunas d’instrucziun per tut ils stgalims da la scolina fin a la matura, èn nossas docentas e noss docents era activs en la furmaziun supplementara ed en la perscrutaziun. Qua vegnan preschentads trais projects a moda exemplarica:
Differentas docentas e differents docents èn sa participads vi da l’elavuraziun e vi dals curs d’introducziun dal nov med d’instrucziun da NUS «InVista Grischun».
Cun il project interdisciplinar Archäologisches Museum für Gegenwart (AMuG) (Museum archeologic per il preschent) han Sabine Bietenhader e Lukas Bardill la finamira d’integrar activamain scolaras e scolars en la reflexiun, la concepziun e la responsabladad da process culturals. Ils giuvenils dad 11 fin 12 onns s’occupan da maniera istorica, artistica ed en il senn dal svilup persistent da restanzas da lur conturns locals e realiseschan in’exposiziun en ina stalla betg pli duvrada.
Il modul d’informatica concepì da nov MAT.06 – Informatica concreta e chapibla cumbinescha l’instrucziun universitara e la pratica da scola da maniera particulara. Cun explorar differentas tecnologias digitalas sviluppan las studentas ed ils students modas da pensar fundamentalas en connex cun informatica sco era cumpetenzas didacticas. Suenter sa preparan els intenziunadamain per in di da pratica da MINT en ils i-CAMPs, en l’emna da MINT dal Grischun, en la First Lego League u en il MINTmobil. Uschia è l’informatica davent da l’entschatta orientada a l’acziun e datiers a la pratica.
Champ
Art ed activitads Expressivas, Musica, Sport
Il svilup dals plans da studi 22 è sta en il center da l’onn da rapport.
Il nov modul «Art e design sco aventura» è vegnì realisà per l’emprima giada. El unescha l’art textil, tecnic e creativ en in concept integrativ. L’instrucziun ha surtut lieu en museums e galarias dal chantun Grischun. Sin basa dad inputs dal rom e cun s’occupar cun las exposiziuns sviluppan las studentas ed ils students in agen instrument d’intermediar art ch’els pon duvrar pli tard en l’instrucziun.
Ils moduls da musica dal 6avel semester èn vegnids concepids a moda consequenta tenor il princip da labor. Quest princip didactic promova l’emprender cun perscrutar e far atgnas experientschas. Stanzas d’instrucziun, settings d’emprender e formats da scolaziun èn vegnids realisads sco «labors pedagogics», en ils quals las studentas ed ils students pon experimentar, reflectar e sviluppar ideas didacticas musicalas. Uschia sa dat in ambient creativ ch’è datiers a la pratica e che lubescha da far process d’emprender musicals e professiunals.
En il champ moviment e sport è il svilup dals moduls opziunals e d’approfundaziun existents stads en il focus. Quels dattan a las studentas ed als students impurtantas qualificaziuns supplementaras. Las qualificaziuns etablidas da manadras e da manaders G+S en «Sport da scola» ed en «Allround (sport per uffants)» sco er ils curs da brevet SLRG ed il curs da manadras e manaders «Sport da naiv» èn vegnids optimads. Plinavant è il modul d’approfundaziun «Moviment e sanadad» vegnì sviluppà da nov cun la qualificaziun supplementara «Purzelbaum Schweiz» ed integrà en il plan da studi.
Ulteriurs temas che pudessan interessar Vus
